Ανοίγω την τηλεόραση και βλέπω μια γνωστή νεαρή ποπ τραγουδίστρια σε συνέντευξη με ένα παράξενο μικρό κουκλάκι με γουρλωτά μάτια δίπλα της. Μπαίνω στο Instagram και βλέπω ανάρτηση φίλης με φωτογραφία από τη συλλογή Labubu της εγγονής της. Τι είναι τέλος πάντων αυτά τα συλλεκτικά Labubu που, όπως φαίνεται, έχουν κατακτήσει τις καρδιές μικρών και μεγάλων; Πώς μας προέκυψε αυτή η περίεργη, χαριτωμένη αλλά και λίγο σκανταλιάρικη φιγούρα να ξεπροβάλλει όλο και πιο συχνά στις αναρτήσεις φίλων και «διασήμων»;
Τι είναι τα LABUBU;
LABUBU είναι μια σειρά από art toys, δηλαδή καλλιτεχνικά παιχνίδια, που δημιουργήθηκαν από τον καλλιτέχνη Kasing Lung. Ο Lung, ένας ταλαντούχος εικονογράφος και σχεδιαστής παιχνιδιών, γεννήθηκε στο Χονγκ Κονγκ το 1972 και αργότερα μετακόμισε στην Ολλανδία. Η καλλιτεχνική του πορεία ξεκίνησε με τη δημιουργία παιδικών εικονογραφημένων βιβλίων, και μάλιστα, έγινε ο πρώτος Κινέζος καλλιτέχνης που κέρδισε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Εικονογραφημένου Βιβλίου.
Το 2011, ο Kasing Lung άρχισε να μετατρέπει τις εικονογραφήσεις του σε τρισδιάστατα art toys, συνεργαζόμενος με τη διάσημη εταιρεία How2work του Χονγκ Κονγκ. Το 2015, παρουσίασε επίσημα τον κόσμο των "The Monsters", έναν φανταστικό κόσμο γεμάτο με παράξενα και αξιαγάπητα (τουλάχιστον στα μάτια των σύγχρονων νέων) πλάσματα. Η LABUBU είναι κάτι ανάμεσα σε κουνελάκι και gremlin, με μεγάλα μάτια, ένα χαμόγελο από το ένα αυτί στο άλλο, μυτερά δόντια και μια παιχνιδιάρικη, πονηρούλικη έκφραση.
Αυτό που κάνει τις LABUBU τόσο ξεχωριστές είναι η τεράστια ποικιλία των εκδόσεών τους. Κυκλοφορούν σε διάφορα μεγέθη και υλικά και, κυρίως, σε αναρίθμητα σχέδια και θεματικές. Από κούκλες ντυμένες με κοστούμια γνωστών χαρακτήρων της ποπ κουλτούρας μέχρι αυτές που απεικονίζουν διάφορα επαγγέλματα ή ακόμα και εποχές – γενικά, ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς!
Γιατί έχουν γίνει τόσο δημοφιλείς;
Όπως ανέφερα στην αρχή, εγώ ούτε που τις ήξερα! Ψάχνοντας όμως στο διαδίκτυο, κατάλαβα πως έχουν γίνει ένα παγκόσμιο φαινόμενο για πολλούς λόγους:
- Συλλεκτικά αντικείμενα: Όπως και άλλα art toys, οι LABUBU παράγονται συχνά σε περιορισμένες ποσότητες, αποκτώντας έτσι μεγάλη συλλεκτική αξία. Η αναζήτηση και η απόκτηση σπάνιων ή "κρυφών" εκδόσεων ιντριγκάρει τους συλλέκτες και –προφανώς– γεμίζει ακόμα πιο πολύ τις τσέπες της εταιρείας... Σήμερα λοιπόν, γύρω από τις LABUBU έχει αναπτυχθεί μια παθιασμένη κοινότητα συλλεκτών που ανταλλάσσουν πληροφορίες, φωτογραφίες και, φυσικά, τις ίδιες τις φιγούρες.
- Αισθητική και Σχέδιο: Η μοναδική τους αισθητική, που συνδυάζει την αθωότητα με μια δόση "κατεργαριάς", τις κάνει εξαιρετικά ελκυστικές. Είναι κάτι παραπάνω από απλά παιχνίδια – είναι μικρά έργα τέχνης.
- Πολιτισμικό Φαινόμενο: Η LABUBU κατάφερε να γίνει ένα φαινόμενο της ποπ κουλτούρας. Έχει γίνει τάση, τέχνη και lifestyle. Η συνεργασία τους με γνωστές μάρκες και καλλιτέχνες ενισχύει ακόμα περισσότερο την απήχησή τους.
- Blind Boxes: Κάτι άλλο που σκαρφίστηκε η εταιρεία, είναι τα Blind Boxes. Κάποιες LABUBU δηλαδή πωλούνται σε "τυφλά κουτιά", όπου ο αγοραστής δεν γνωρίζει ποια συγκεκριμένη φιγούρα θα υπάρχει μέσα στο κουτί. Αυτό προσθέτει ένα στοιχείο έκπληξης και παιχνιδιού στην αγορά!
- Θεωρίες συνωμοσίας: Οι γνωστές τάσεις για viral περιεχόμενο στα σόσιαλ, έφτιαξαν μια ιστορία-θεωρία ότι οι κουκλίτσες Labubu σχετίζονται με τον σατανά!!! Η βασική θεωρία συνωμοσίας ισχυρίζεται ότι οι Labubu συνδέονται με τον αρχαίο Μεσοποτάμιο δαίμονα Παζούζου. Τα γουρλωτά μάτια και το χαμόγελο με τα μυτερά δόντια των Labubu, είναι, λένε, όμοια με απεικονίσεις του Παζούζου. Κάποιοι έχουν φτάσει στο σημείο να ανεβάζουν βίντεο όπου καίνε τις κούκλες Labubu από φόβο, πιστεύοντας ότι μπορούν να φέρουν αρνητική ενέργεια ή ακόμα και να "κατοικηθούν" από δαιμόνια. (Άλλος ένας έξυπνος τρόπος για να διαφημιστούν οι περιβόητες κουκλίτες)
Τιμές και Απομιμήσεις
Και τώρα ας έρθουμε στο «ψητό»…Κάτι που έχει γίνει τόσο δημοφιλές και περιζήτητο, έχει οδηγήσει σε ένα ευρύ φάσμα τιμών στην αγορά. Οι τιμές των αυθεντικών Labubu ποικίλλουν ανάλογα με τη σειρά, τη σπανιότητα της έκδοσης (ειδικά οι "secret" φιγούρες), το μέγεθος και τη ζήτηση. Οι απλές, κοινές φιγούρες (αυτές που παίζουν τα παιδάκια δηλαδή) έχουν σχετικά προσιτές τιμές, ενώ οι σπάνιες εκδόσεις ή αυτές που έχουν εξαντληθεί, συχνά πωλούνται μεταξύ συλλεκτών σε τιμές πολλαπλάσιες της αρχικής τους αξίας. Στην Ελλάδα , για την απλή σειρά οι τιμές ξεκινούν συνήθως από περίπου 15€ έως 30€. Οι πολύ σπάνιες ή "secret" φιγούρες μπορεί να κοστίζουν από μερικές δεκάδες ευρώ έως και αρκετές εκατοντάδες ευρώ, ανάλογα με τη σπανιότητα και τη ζήτηση.
Κι επειδή βέβαια οι τιμές είναι ολίγον ή πολύ τσουχτερές κι οι έρμοι οι γονείς και οι παππούδες δεν θέλουν να χαλάσουν χατήρι, η ζωή βρήκε διέξοδο (...) με τις απομιμήσεις. Η αγορά έχει κατακλυστεί από “μαϊμού” Labubu, που μπορεί μεν να είναι κατώτερης ποιότητας στην κατασκευή, αλλά πωλούνται σε δελεαστικά χαμηλές τιμές. Κι έτσι τα πιτσιρίκια μπορούν να αποκτήσουν πολλά σχέδια από τα αγαπημένα τους κουκλάκια, καθώς επίσης και τα διάφορα αξεσουάρ (Ρούχα, ντουλαπάκια, κρεμάστρες κ.λπ.) χωρίς να κλαίνε οι γονείς... Για τους συλλέκτες βέβαια δεν τίθεται θέμα. Πρέπει τα Labubu τους να είναι αυθεντικά, αλλιώς τί αξία έχει η συλλογή;
LABUBU: Θα μείνει ή θα φύγει;
Ψάχνοντας λοιπόν στο διαδίκτυο πληροφορίες και στοιχεία γι’ αυτά τα υπερ-μοντέρνα κουκλάκια, διάβασα μεταξύ άλλων ότι «Είναι σαφές ότι η LABUBU δεν είναι απλώς μια περαστική μόδα. Έχει καθιερωθεί ως ένα σημαντικό κομμάτι του κόσμου των συλλεκτικών παιχνιδιών και της pop κουλτούρας. Με νέες εκδόσεις να κυκλοφορούν συνεχώς και τη βάση των θαυμαστών της να επεκτείνεται, η LABUBU αναμένεται να συνεχίσει την ανοδική της πορεία, γοητεύοντας συλλέκτες και λάτρεις της τέχνης για πολλά χρόνια ακόμα».
Σκέφτομαι ότι ίσως και να γίνει έτσι, αλλά προσωπικά το θεωρώ απίθανο. Μια τάση είναι, μια καταναλωτική μανία, για να πουλάνε τα εργοστάσια και βεβαίως και για να παίζουν και να διασκεδάζουν τα πιτσιρίκια και οι συλλέκτες. Μια μόδα, ένα πολιτιστικό σύμβολο που αντανακλά την τάση της εποχής μας για το συλλεκτικό, το ιδιαίτερο και το καλλιτεχνικό στην καθημερινότητά μας, αιχμαλωτίζοντας τη φαντασία και την παιχνιδιάρικη διάθεση, σε έναν κόσμο που αναζητά συνεχώς το επόμενο "must-have" αντικείμενο.
Κείμενο: Marlykon
Ευχαριστώ πολύ την φίλη Μίνα @museum.ephemera , για την ιδέα και τις φωτογραφίες!