«Αλβανία»: Ο ιστορικός δίσκος του Γιώργου Κατσαρού και του Πυθαγόρα με τη Μαρινέλλα
Τον Οκτώβριο του 1973, λίγες ημέρες πριν από την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, κυκλοφόρησε ένας ξεχωριστός δίσκος αφιερωμένος στο Έπος του 1940. Η «Αλβανία», με μουσική του Γιώργου Κατσαρού, στίχους του Πυθαγόρα και ερμηνεύτρια την Μαρινέλλα, αποτέλεσε μια ολοκληρωμένη μουσική αφήγηση για τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο και κυρίως έναν φόρο τιμής στα κατορθώματα των ανθρώπων που έζησαν τις δραματικές εκείνες στιγμές.
Ο δίσκος κυκλοφόρησε από την PolyGram, με το σήμα της Philips, και περιελάμβανε δώδεκα τραγούδια. Ήταν η πρώτη ολοκληρωμένη δισκογραφική δουλειά της Μαρινέλλας με έναν συγκεκριμένο συνθέτη και έναν στιχουργό, πάνω σε έναν ενιαίο θεματικό άξονα.
Η ιστορική συναυλία στον Πειραιά
Στις 27 Οκτωβρίου 1973, παραμονή της εθνικής επετείου, ο κύκλος τραγουδιών «Αλβανία» των Κατσαρού και Πυθαγόρα, παρουσιάστηκε σε συναυλία στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, με την Μαρινέλλα και τον Γιώργο Κατσαρό στη μουσική διεύθυνση.
Η συναυλία μεταδόθηκε ζωντανά από την τότε ΕΙΡΤ, προς μεγάλη χαρά όλων μας αφού η Μαρινέλλα ήταν ήδη πολύ δημοφιλής κι ο Κατσαρός επίσης αγαπητός στον κόσμο. Κι επί πλέον θα παρακολουθούσαμε μεν κάτι πατριωτικό, αλλά διαφορετικό από μια ακόμα ελληνική ταινία ή από τα λίγο βαρετά χορωδιακά αφιερώματα στα κλασικά τραγούδια της Βέμπο, «με το χαμόγελο στα χείλη» κ.λπ. Θυμάμαι πολύ καλά εκείνο το απόγευμα μπροστά στην τηλεόραση, όλη μου η οικογένεια, μαμά και γιαγιά ενθουσιώδεις, μπαμπάς λίγο να βαριέται, θείος να σχολιάζει κι εγώ να χαίρομαι που ακούω καινούργια τραγούδια τρώγοντας το παραδοσιακό εορταστικό κέικ της μαμάς.
Και πραγματικά ήταν μια μεγάλη στιγμή για την ελληνική τηλεόραση αφού ήταν μία από τις πρώτες συναυλίες αυτού του είδους που μεταδόθηκαν ζωντανά από την ΕΙΡΤ.
Η συγκεκριμένη παρουσίαση έχει ιδιαίτερη σημασία και για την ιστορία του δίσκου. Η «Αλβανία» δεν παρουσιάστηκε απλώς ως μια νέα δισκογραφική κυκλοφορία, αλλά ως ένα ενιαίο μουσικό αφιέρωμα σε μια εθνική επέτειο.
Η έμπνευση και οι δημιουργοί
Ο Γιώργος Κατσαρός και ο Πυθαγόρας θέλησαν να μεταφέρουν στο τραγούδι τις μνήμες και τα συναισθήματα που συνδέονταν με το αλβανικό μέτωπο. Όπως έγραψαν στο σημείωμα της πρώτης έκδοσης του δίσκου, οι παιδικές τους αναμνήσεις από την έναρξη του πολέμου, στην Κέρκυρα και στο Αγρίνιο αντίστοιχα, σημάδεψαν τη ζωή τους.
Η πρόθεσή τους δεν ήταν απλώς να αφηγηθούν στρατιωτικά γεγονότα, αλλά να αναδείξουν τους ανθρώπους πίσω από αυτά: τους φαντάρους που έφευγαν για το μέτωπο, τις μητέρες που περίμεναν νέα τους και τις οικογένειες που ζούσαν με την αγωνία της επιστροφής.
Το 1973 ήταν μια ιδιαίτερα δημιουργική χρονιά για τον Κατσαρό, καθώς τον Αύγουστο είχε κυκλοφορήσει και ο δίσκος «Ο δρόμος για τα Κύθηρα», σε στίχους του Ηλία Λυμπερόπουλου. Ο Πυθαγόρας, από την πλευρά του, είχε ήδη δείξει την ικανότητά του να προσεγγίζει ιστορικά γεγονότα μέσα από το λαϊκό τραγούδι, με τη «Μικρά Ασία», σε μουσική του Απόστολου Καλδάρα, που είχε κυκλοφορήσει το 1972. Κι έτσι η «Αλβανία» αποτέλεσε μια νέα προσέγγιση ενός σπουδαίου κομματιού της ελληνικής ιστορίας, αυτή τη φορά με τις μελωδίες του Γιώργου Κατσαρού και την χαρακτηριστική ερμηνεία της Μαρινέλλας.
Τα δώδεκα τραγούδια :
- Δυο παιδιά απ’ το Βραχώρι
- Οι Ηπειρώτισσες
- Ο έφεδρος
- Μάνα θα τους περιμένει
- Γράμμα απ’ το μέτωπο
- Πήραμε τ’ Αργυρόκαστρο
- Ο Ναπολιτάνος
- Ένας Θεσσαλός φαντάρος
- Νύχτα ευλογημένη
- Η κατάρρευση
- Η οπισθοχώρηση
- Μάνα μου κρύψε το σπαθί
Ανάμεσα στις ξεχωριστές στιγμές του δίσκου βρίσκεται το «Γράμμα απ’ το μέτωπο», όπου η Μαρινέλλα συνδυάζει το τραγούδι με την απαγγελία, μεταφέροντας την αγωνία και τη συγκίνηση της επικοινωνίας ενός στρατιώτη με τους δικούς του ανθρώπους, «Ο έφεδρος» μια συγκινητική αναφορά στη θυσία των νέων ανθρώπων και κυρίως το «Ηπειρώτισσες», ένας ύμνος στις Ελληνίδες μάνες και γυναίκες που ξάφνιασαν τον κόσμο με τον ηρωισμό και την αυτοθυσία τους.
Αν και το άλμπουμ είναι 100% εμπνευσμένο από το Έπος του '40 και το αλβανικό μέτωπο, λόγω του αντιπολεμικού του χαρακτήρα και των μηνυμάτων για ελευθερία, το καθεστώς της χούντας ενοχλήθηκε και προσπάθησε να περιορίσει τη μετάδοσή του.
Η πρώτη έκδοση βινυλίου περιλάμβανε πλούσιο φωτογραφικό υλικό και σημείωμα των δημιουργών, καθώς και προσωπογραφία της Μαρινέλλας, φιλοτεχνημένη από τον Νίκο Πετρόπουλο.
Ένας δίσκος που παραμένει ζωντανός
Περισσότερο από μισό αιώνα μετά την κυκλοφορία του, η «Αλβανία» εξακολουθεί να συνδέεται με την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Τραγούδια λαϊκά, εμπνευσμένα από το ηρωικό αλβανικό Έπος του ’40 και κυρίως από τον ανθρώπινο πόνο, την απώλεια, τη μάνα που περιμένει και τη λαχτάρα για ειρήνη.
Η συνεργασία του Γιώργου Κατσαρού, του Πυθαγόρα και της Μαρινέλλας δημιούργησε κάτι περισσότερο από έναν επετειακό δίσκο. Δημιούργησε ένα μουσικό χρονικό που συνδέει την ιστορική αφήγηση με τις προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων, μεταφέροντας στο τραγούδι την αγωνία, τον αποχωρισμό, την αντοχή και την ελπίδα.
Μπορείτε να ακούσετε ολόκληρο το αλμπουμ "Αλβανία" στο spotify, στο music.youtube και στο απλό You Tube .
Κείμενο: Marlykon