Η Σφαγή των Καλαβρύτων που διεξήχθη στις 13 Δεκεμβρίου του 1943 αποτελεί μία από τις σκληρότερες στιγμές της νεότερης ιστορίας της χώρας. Το γλυπτό που έχει στηθεί έξω από το μουσείο είναι μια διαρκής θύμηση της βάναυσης, αναίτιας και ατιμώρητης εκτέλεσης όλων των ανδρών της τραγικής κωμόπολης.

Τα Καλάβρυτα παραμένουν αγαπημένος ταξιδιωτικός προορισμός από ανθρώπους σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Μία μικρή μόνο βόλτα αρκεί ώστε ο επισκέπτης να αντιληφθεί ότι η ονομασία Καλάβρυτα (δηλαδή Καλά βρυτά), δικαιώνεται πλήρως. Το αγνό νερό βρίσκεται σε αφθονία, αναδεικνύοντας την ανεπιτήδευτη ομορφιά ενός τόπου που δεν έχει προσπαθήσει να διαγράψει το άγγιγμα της φύσης και να βιώνει αυτά που η ίδια προσφέρει. Η ορεινή πόλη της Αχαΐας, χτισμένη στους πρόποδες των Αροανιών Ορέων (γνωστότερα ως όρος Χελμός) αποτελεί τόπο περισυλλογής, φυσικού πλούτου, ορεινής ομορφιάς αλλά και σιωπηλού πόνου.

Ο πόλεμος, αυτή η ανοιχτή πληγή της ανθρωπότητας, πάντοτε θα υπάρχει ως απόδειξη της ανθρώπινης αδυναμίας και τρωτότητας. Με αθώα θύματα, καταστροφή του οικοσυστήματος, πρόκληση αξεπέραστων τραυμάτων εθνικής μνήμης από τις πληγές, τους ανθρώπους που μένουν πίσω να θρηνούν, την ανθρώπινη ψυχή που καλείται να επιβιώσει μέσα από την τραγικότητα.

Τόπος μαρτυρίου, τα Καλάβρυτα έμειναν στην ιστορική μας μνήμη επειδή η σκληρότητα της Γερμανικής κατοχής ξέσπασε με το χειρότερο τρόπο σε αυτή τη μικρή και τόσο ταλαιπωρημένη κωμόπολη.

Η Σφαγή των Καλαβρύτων που διεξήχθη στις 13 Δεκεμβρίου του 1943 αποτελεί μία από τις σκληρότερες στιγμές της νεότερης ιστορίας της χώρας και το πιο βαρύ έγκλημα πολέμου για το οποίο μέχρι και σήμερα οι ιθύνοντες δεν έχουν λογοδοτήσει. Ο Γερμανικός στρατός κατοχής εκτελεί όλους τους άνδρες των Καλαβρύτων άνω των 12 ετών, ενώ στη συνέχεια καίνε ολοσχερώς την πόλη.

Στα ματωμένα Καλάβρυτα υπάρχει σήμερα ένα Μουσείο αφιερωμένο στη Σφαγή, η οποία αποδίδεται και ως Ολοκαύτωμα, ακόμα και αν εδώ η ονομασία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με την αυστηρή ιστορική και νομική της έννοια. 

Το μουσείο Καλαβρύτων αξίζει επίσκεψης διότι σίγουρα θα ευαισθητοποιήσει τον ψυχικό μας κόσμο και θα ενισχύσει την πεποίθησή μας ότι ο πόλεμος μόνο ανοιχτές πληγές αφήνει στην ανθρωπότητα, τραυματίζοντας τις πιο αθώες υπάρξεις που μεγαλώνοντας αναλαμβάνουν να δημιουργήσουν και να αφήσουν ένα ομορφότερο αποτύπωμα.

Το ακόμα πιο συγκλονιστικό σε αυτό το μουσείο δεν είναι μόνο η διατήρηση της εθνικής μνήμης, η μαρτυρία του βιώματος, αλλά το ίδιο το γλυπτό που βρίσκεται στην είσοδό του. Το οποίο, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι το ωραιότερο που έχω δει.

Μία γυναίκα σέρνει με σεντόνι έναν νεκρό άνδρα, με την τραγικότητα του σκηνικού να ολοκληρώνεται όταν τη θέασή του παρακολουθούν δύο παιδιά. Αθώα παιδικά μάτια που καλούνται να επιβιώσουν έχοντας δει την τραγικότητα του πολέμου, την οσμή του αίματος και το φόβο του θανάτου. Η γυναίκα με όλη της τη δύναμη σέρνει τον νεκρό άνδρα, προφανώς για να τον οδηγήσει σε ένα μέρος για να ενταφιαστεί. Φαίνεται ότι χρησιμοποιεί όλη της τη δύναμη, το σώμα λυγίζει δείχνοντας ότι η ίδια πιέζει τον εαυτό της στην προσπάθεια να μεταφέρει το βάρος του άνδρα.

Ένα γλυπτό που συναρπάζει τις αισθήσεις και συγκινεί ακόμα και την πιο απρόσιτη ψυχοσύνθεση. Η γλυπτική είναι η τέχνη του να σμιλεύει το άνωθεν, να παντρεύει το γήινο και το υπερφυσικό, να απαθανατίζει την τραγωδία και τις σημαντικές στιγμές των ανθρώπινων αισθήσεων.

Κείμενο: Μαρία Σκαμπαρδώνη

Σ.Σ  Η φωτογραφία του γλυπτού είναι από το https://karidotsouflo.gr/sfagi-ton-kalavryton-ena-egklima-chori/