Ταινία του 2023, σε σκηνοθεσία Βιμ Βέντερς και σενάριο Βιμ Βέντερς και Τακούμα Τακασάκι. Πρωταγωνιστής ο Κότζι Γιακούσο.

Σ’αυτή την ταινία του Βέντερς, ο πρωταγωνιστής, ονόματι Χιραγιάμα, είναι μεσήλικας και καθαρίζει τουαλέτες στο Τόκυο για να βγάλει το ψωμί του. Δείχνει πάντα ευτυχής ή μάλλον πλήρης.

Παρά το γεγονός ότι είναι αποδιωγμένος ή ίσως έχει προτιμήσει ο ίδιος την απομόνωση –για λόγους που δεν γνωρίζουμε ακριβώς αλλά έχουν να κάνουν με τον πατέρα του- από το πλούσιο οικογενειακό του περιβάλλον, παρ’όλο που υπάρχει μια σκιά μοναξιάς στα μάτια του, ο ήρωας αυτός βρίσκει πάντα λόγους για να χαμογελάει.

Κάθε ίδια μέρα της ρουτίνας του, του προσφέρει ένα θέαμα χάρη στο φως της αυγής μαζί με την ευκαιρία να προσφέρει και ο ίδιος κάτι στο κοινωνικό σύνολο μέσω της σκληρής του δουλειάς. Στις λίγες ελεύθερες ώρες του απολαμβάνει το διάβασμα και τη μουσική που τόσο του αρέσουν αλλά και την φωτογραφία που είναι το χόμπυ του. Με την μη ψηφιακή του μηχανή αποτυπώνει το φευγαλέο «κομορέμπι», το φως του ήλιου που περνάει μέσα από τα φύλλα των δέντρων και δημιουργεί σχέδια με φωτοσκιάσεις πάνω στο έδαφος. Η ποιητική λέξη κομορέμπι αποτελείται από 3 κάντζι, ιδεογράμματα δηλαδή, ένα για το δέντρο, ένα για τη λάμψη και ένα για το φως του ήλιου.

Ο ουρανοξύστης Τόκυο sky tree που είναι σημείο αναφοράς του Τόκυο, έρχεται σε αντίθεση με τις κορυφές των δέντρων που φωτογραφίζει ο Χιραγιάμα –κοντράστ της μεγαλούπολης απέναντι στην περιορισμένη παρουσία της φύσης στα πάρκα και τα παρτέρια.

Όλ’αυτά του δίνουν χαρά μαζί με κάποιες απρόσμενες συναντήσεις όπως είναι εκείνη με την ανηψιά του, Νίκο, που το έχει σκάσει από το σπίτι της και μένει μερικές μέρες μαζί του. Η ζωή του παρέχει την ευκαιρία να φιλοσοφεί με απλότητα και να χαίρεται ό,τι ίσως σε άλλους θα φαινόταν κουραστικό, βαρετό, κοινότοπο.

Ο Χιραγιάμα είναι λακωνικός, λιγομίλητος όπως οι περισσότεροι Ιάπωνες, με την εξαίρεση του Τακάσι, του βοηθού του που είναι το κωμικό στοιχείο της ταινίας, καλωσυνάτος αλλά ταυτόχρονα τεμπέλης και μικρο-απατεώνας. Ένας άστεγος που δείχνει να τα έχει χαμένα, κάνει την εμφάνισή του επίσης στην ταινία σαν μεταφορική φιγούρα, η οποία κινεί το ενδιαφέρον του κεντρικού ήρωα.

Υπάρχει επίσης και μια γυναίκα προς την οποία ο Χιραγιάμα δείχνει να νοιώθει κάποιο αισθηματικό ενδιαφέρον αλλά ούτε εδώ διακρίνουμε κάποιο πάθος από την πλευρά του, γενικά στέκεται κάπως έξω απ’τη ζωή με ελάχιστες εξάρσεις θλίψης όπως όταν συναντά την αδελφή του ή θυμού, όταν πρέπει να κάνει κάποιες υπερωρίες που δεν τις έχει υπολογίσει.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η προσωποποίηση της ηρεμίας, της ευγένειας, της εργατικότητας και της κατανόησης απέναντι στους άλλους. Ό,τι μπορεί να προσφέρει στους γύρω του, το δίνει χωρίς να παραπονιέται με ένα αμυδρό χαμόγελο ζωγραφισμένο στο πρόσωπό του.

Είναι υπερβολικά τέλειος; Όχι ακριβώς. Είναι άνθρωπος κι αυτός αλλά οπωσδήποτε έχει έναν χαρακτήρα υπομονετικό και ήπιο.

Ίσως τις μέρες που η ζωή μας δείχνει την άχαρη πλευρά της και δεν μας επιβραβεύει όπως θα θέλαμε, να είναι καλό να θυμόμαστε αυτόν τον κινηματογραφικό ήρωα του Βέντερς και την αυτάρκη ματιά του απέναντι στη ζωή.

Κείμενο: Λητώ Σεϊζάνη

www.litoseizani.com