Τι είναι το χιούμορ; Τι μας κάνει να γελάμε; Ξέρουμε ότι κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικό χιούμορ και κάτι που σε έναν μπορεί να φανεί αστείο, μπορεί ν’αφήσει κάποιον άλλο παγερά αδιάφορο.

Για κάποιους το καλύτερο είδος χιούμορ βγαίνει από τον συνδυασμό του χονδροειδούς με το λεπτεπίλεπτο. Επίσης από την σάτιρα της επικαιρότητας ή των στερεοτύπων, από την ανατροπή του αναμενόμενου μέσω της φαντασίας, της υπερβολής και της επανάληψης.

Οι διανοούμενοι μπορεί να γελάσουν με την αναφορά σοβαρών βιβλίων ιστορίας ή λογοτεχνίας ή αρχαιοελληνικών τραγωδιών σε πολύ καθημερινές και πεζές καταστάσεις. Μια μικρή αλλαγή στο τέλος αυτών των τραγωδιών μπορεί να τις κάνει ν’αποκτήσουν happy end και να προκαλέσουν το γέλιο. Ή μια καθιερωμένη φράση ή παροιμία που λέγεται λίγο διαφορετικά, αντικαθιστώντας μια λέξη, μπορεί να γίνει λογοπαίγνιο και να διασκεδάσει όποιον θα το ακούσει.

Οι λιγότερο διανοούμενοι γελάνε με την διακωμώδηση χαρακτήρων, όταν τονίζεται ένα ελάττωμα στον χαρακτήρα κάποιου ή μια ψυχολογική του αδυναμία, καταλήγοντας καμμιά φορά στο κουτσομπολιό που σε μικρές δόσεις ίσως έχει κι αυτό τη χάρη του.

Οι καθόλου διανοούμενοι μπορεί να γελάσουν με τις ατυχίες και τα παθήματα των άλλων, με χοντροκομμένα συμβάντα όπως το να σκοντάψει κάποιος στον δρόμο και να σωριαστεί φαρδύς πλατύς στο πεζοδρόμιο ή κάτι παρόμοιο που αν το εξετάσει κανείς λογικά δεν έχει τίποτα το αστείο, μάλλον δυσαρέσκεια προκαλεί και αμηχανία.

Η αλλαγή ταυτότητας μπορεί να προκαλέσει γέλιο σε όλους, ανεξάρτητα από το μορφωτικό τους επίπεδο. Ένας άντρας που κάνει τη γυναίκα ή αντιστρόφως, αν αυτό δεν προσβάλει την ευαισθησία των παρευρισκομένων και γίνεται με κομψό τρόπο, μπορεί επίσης να δημιουργήσει ευθυμία σ’ένα ακροατήριο που θα διασκεδάσει με την αντιστροφή των ρόλων πάνω σε συγκεκριμένο σενάριο ή σε αυτοσχεδιασμό.

Συμβαίνει πάντως, κωμικοί που θεωρούνται ότι έχουν ταλέντο και αρέσουν σε μια μεγάλη μερίδα του κοινού, να αφήνουν μια άλλη μερίδα τελείως ασυγκίνητη. Είναι μία και μοναδική η ψυχοσύνθεση καθενός θεατή και έχει να κάνει με τον τρόπο που έχει μεγαλώσει και το τι θεωρεί ψυχαγωγία. Δεν είναι τυχαίο που και η ψυχαγωγία έχει το ίδιο συνθετικό της ψυχής όπως και η ψυχοσύνθεση. Έχει τύχει σε όλους μας να ξεσπάμε σε γέλιο μέχρι δακρύων με κάτι που έχουμε ακούσει, δει ή διαβάσει και να βλέπουμε τον διπλανό μας να μας κοιτάζει με απορία. «Μα τι το αστείο βρίσκεις;» είναι σαν να μας λέει.

Εδώ πρέπει να πούμε ότι υπάρχουν άνθρωποι που σε κάθε περίσταση της ζωής είναι ικανοί ν’ανακαλύψουν την αστεία πλευρά, να διακωμωδήσουν αυτή την περίσταση, να την δουν πιο ευχάριστη και κωμική ενώ άλλοι παίρνουν τα πάντα πιο πολύ στα σοβαρά. Άλλες φορές είναι θέμα στιγμής ή συγκυρίας. Μπορεί κάποιος να έχει πολλές στενοχώριες και να βρίσκει διέξοδο στο γέλιο, ακόμα κι αν η ποιότητα του αστείου που έχει ειπωθεί δεν είναι σπουδαία.

Αν το άγχος και η στενοχώρια είναι απειλή για την υγεία μας, το γέλιο ως γνωστόν είναι ένα φάρμακο που μας χαρίζει χρόνια. Πόσες φορές δεν βγαίνουμε με ευχάριστη παρέα, λέμε αστεία ή ακούμε αστεία και περνάμε υπέροχα γελώντας με όλ’αυτά;

Υπάρχουν άνθρωποι που βρίσκουν διασκεδαστικά μόνο τα δικά τους αστεία ενώ άλλοι εκτιμούν και το χιούμορ των γύρω τους.

Οι γυναίκες, συνήθως πιο προσγειωμένες και επιφορτισμένες με την επίλυση πολλών πρακτικών ζητημάτων, λένε συχνά για το έτερόν τους ήμισυ ότι τους αρέσει διότι έχει χιούμορ. Και αν οι ίδιες δεν έχουν χρόνο για αστεϊσμούς, τουλάχιστον μπορούν ν’απολαύσουν την τάση των ανδρών να παλιμπαιδίζουν και να ασχολούνται με την ευχάριστη πλευρά της ζωής. Φυσικά υπάρχουν και γυναίκες, εννοείται, με αστείρευτο χιούμορ που δεν σταματάνε να διασκεδάζουν την οικογένειά τους και τους φίλους τους με τις ατάκες τους, με τις μιμήσεις τους και γενικά με την αγάπη τους για το χιούμορ. Απλώς σε γενικές γραμμές και χωρίς επιστημονική στατιστική, θα έλεγα ότι το χιούμορ είναι μάλλον ίδιον των ανδρών λίγο περισσότερο.

Κείμενο: Λητώ Σεϊζάνη

www.litoseizani.com